Câu chuyện Ulstraw: từ rơm Thanh Hóa đến mồi than xuất khẩu

01

Ulstraw là gì

Ulstraw là thương hiệu mồi lửa ép từ rơm, dùng để nhóm than, nhóm củi và đốt lửa trại. Tên gọi ghép từ hai chữ tiếng Anh “ultra” và “straw”, nghĩa là “siêu rơm”. Thành phần chỉ gồm rơm và sáp nến.

Đứng sau thương hiệu là Công ty Cổ phần Ulstraw, đăng ký kinh doanh tại Thanh Hóa. Tên pháp lý, mã số thuế và địa chỉ trụ sở được công bố ở phần thông tin doanh nghiệp. Nếu bạn muốn biết viên mồi dùng thế nào trước, hãy đọc mồi nhóm lửa từ rơm là gì.

Sứ mệnh anh Tài đặt cho Ulstraw rất ngắn: thay đổi thế giới bắt đầu từ một cọng rơm. Như anh chia sẻ với Báo Đầu tư, Ulstraw muốn “định nghĩa lại rơm”, coi rơm là tài nguyên chứ không phải rác thải của mùa gặt.

02

Người đứng sau Ulstraw

Nhà sáng lập Nguyễn Xuân Tài quê ở xã Quý Lộc, Thanh Hóa. Anh học cơ khí ở Đại học Công nghiệp Hà Nội, sau đó học kinh tế đối ngoại ở Đại học Ngoại thương, và làm kỹ sư thiết kế ở Hà Nội khoảng năm năm, thiết kế máy tự động hóa cho các nhà máy, trước khi về quê.

Hai nền tảng đó chia đều việc: kiến thức cơ khí để anh tự thiết kế dây chuyền sản xuất của xưởng, kiến thức kinh tế đối ngoại để đưa sản phẩm ra thị trường nước ngoài. Ngay từ đầu, anh đã chọn hướng ra thị trường quốc tế, như báo Nông nghiệp và Môi trường ghi lại.

Trước Ulstraw, anh từng làm bán hàng, phát triển thị trường và theo đuổi một số dự án khởi nghiệp khác. Thông tin cá nhân và các dự án khác của anh có trên nguyenxuantai.com.

03

Ý tưởng bắt đầu từ một người bạn người Anh

Năm 2018, một người bạn người Anh giới thiệu cho anh Tài loại mồi lửa sinh học quen thuộc ở các nước phương Tây. Ở đó, nhiều gia đình có bếp nướng ngoài sân và lò sưởi trong nhà, nên một viên mồi nhóm lửa gọn gàng là món đồ dùng hằng tuần.

Câu hỏi anh tự đặt ra rất đơn giản: vì sao không làm sản phẩm ấy từ rơm Việt Nam? Ở quê anh, sau mỗi vụ gặt, rơm bị đốt ngay trên đồng, vừa phí vừa khói bụi. Một bên là nhu cầu có thật ở nước ngoài, một bên là nguồn nguyên liệu đang bị bỏ đi ngay trước cửa nhà.

Theo Tuổi Trẻ và Nông nghiệp và Môi trường, đó là lúc anh quyết định khởi nghiệp với mồi lửa làm từ rơm.

04

Những năm thử và sai

Từ ý tưởng tới viên mồi đầu tiên mất bốn năm. Anh thử gỗ, giấy, mùn cưa, trấu, vỏ lạc và nhiều phụ phẩm nông nghiệp khác trước khi dừng lại ở rơm khô, nguyên liệu vừa bắt lửa tốt vừa sẵn có nhất ở quê.

Báo Nông nghiệp và Môi trường mô tả căn phòng làm việc của anh thời đó giống một phòng thí nghiệm, với rơm, bao bì và khuôn ép bày khắp nơi. Bài toán không chỉ là làm rơm cháy, mà là biến rơm thành một viên chắc, cháy đều và đủ lâu để than kịp bén.

Năm 2022, mẫu Eco Firelighter đầu tiên hoàn thiện. Năm 2023, viên mồi được đóng hộp và mang tên Ulstraw. Khi anh bắt đầu thu mua rơm, nhiều người trong vùng đã ngạc nhiên vì có người trả tiền cho thứ trước đó chỉ chờ bị đốt, như Dân trí kể lại.

05

Các mốc từ 2018 đến 2026

Tám năm, từ một ý tưởng đến một thương hiệu được báo chí và truyền hình trong nước giới thiệu. Mỗi mốc dẫn về nguồn đã ghi lại nó.

06

Từ Montréal đến Kawai

Social Business Creation là cuộc thi của HEC Montréal, Canada, tìm kiếm những dự án kinh doanh tạo ra tác động xã hội. Tháng 10/2023, dự án của anh Tài, khi đó mang tên Nam Tural, đứng đầu hạng mục Start-up tại vòng chung kết ở Montréal.

Năm 2024, đội Ulstraw tiếp tục giành quán quân cuộc thi Khởi nghiệp cùng Kawai. Trước đó, tháng 4/2023, mồi lửa từ rơm của nhóm đã thu hút sự chú ý của Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ Tom Vilsack trong buổi ông nói chuyện với sinh viên Đại học Ngoại thương.

Với Ulstraw, những giải thưởng ấy là bằng chứng rằng câu chuyện của sợi rơm Việt Nam có người lắng nghe, ở cả trong và ngoài nước.

07

Vì sao xưởng ở lại Thanh Hóa

Ulstraw đặt xưởng ở xã Quý Lộc, Thanh Hóa, ngay giữa vùng lúa. Rơm đi một quãng ngắn từ ruộng tới máy, và bà con bán rơm cho xưởng là người cùng vùng. Khi có đơn hàng, xưởng thuê thêm người dân quanh đó làm bán thời gian, như Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận.

Anh Tài muốn người nông dân được hưởng lợi từ chính sợi rơm họ làm ra. Với anh, rơm là một phần của nền văn minh lúa nước, và mỗi viên mồi là một cách kể câu chuyện về người nông dân Việt Nam cho người dùng ở nơi khác.

Chính quyền địa phương cũng nhìn mô hình theo cách đó. Trao đổi với Dân trí, lãnh đạo xã Quý Lộc đánh giá đây là hướng khởi nghiệp mới, góp phần giảm đốt rơm trên đồng, và cho biết xã sẽ đồng hành để Ulstraw mở rộng sản xuất.

08

Chặng tiếp theo

Chia sẻ với Tuổi Trẻ và Dân trí, anh Tài hướng tới một mô hình hợp tác xã cùng bà con nông dân và một nhà máy sản xuất ngay tại địa phương, để rơm được thu mua và chế biến ngay nơi nó được sinh ra.

Theo Tuổi Trẻ, xã Quý Lộc cho biết sẵn sàng hỗ trợ quỹ đất để xây nhà xưởng, và dự kiến đưa sản phẩm vào các điểm du lịch có hoạt động dã ngoại, cắm trại để dùng thử. Với Ulstraw, mỗi bước như vậy là thêm một đầu ra ổn định cho rơm của bà con.

Song song với đó, Ulstraw đưa mồi lửa tới người dùng trong nước qua website này, với cùng viên mồi đã có mặt tại Mỹ và Canada.

09

Ulstraw trên báo chí và truyền hình

Tuổi Trẻ, Dân trí, VietNamNet, Báo Đầu tư, Tiền Phong cùng các chương trình trên VTV1, VTV2, VTV9 và VTC16 đã kể lại hành trình này. Danh sách đầy đủ kèm link gốc nằm ở trang báo chí của Ulstraw.

Muốn tự trải nghiệm viên mồi làm từ rơm Thanh Hóa? Hộp 50 viên giá 99.000 ₫, mỗi viên cháy ổn định 7-10 phút. Bạn đặt trong form đặt hàng và trả tiền khi nhận hàng.