Câu chuyện sản phẩm · · 5 phút đọc · Cập nhật
Vì sao mồi lửa Ulstraw được làm từ rơm sau mùa gặt
Rơm sẵn có, bắt lửa tốt và đang bị bỏ phí ngay tại nơi Ulstraw đặt xưởng. Biến nó thành một sản phẩm tốt là cách Ulstraw tạo ra thay đổi.
Trả lời nhanh
Sau mỗi vụ gặt, rơm còn lại trên đồng và thường bị đốt cho nhanh gọn. Ulstraw thu mua phần rơm đó, phơi khô, phân loại rồi ép thành viên mồi lửa tại Thanh Hóa. Người nông dân có thêm một khoản thu, còn người mua có một cách nhóm bếp gọn gàng.
Tóm tắt nhanh
- Rơm là phụ phẩm sẵn có ngay tại vùng nguyên liệu, không phải nguyên liệu phải nhập về.
- Rơm bị đốt vì chưa có đầu ra; thu mua rơm cho nó một người mua thay vì một mồi lửa ngoài đồng.
- Rơm được nghiền, trộn cùng sáp nến rồi ép, nên viên mồi gọn, chắc và cháy đều.
- Toàn bộ công đoạn được làm gần nơi thu gom, tạo việc làm cho người dân quanh xưởng.
- Một sản phẩm xanh phải là sản phẩm tốt trước đã: bắt lửa nhanh, cháy ổn định 7-10 phút.
Trong bài này · 7 mục
Rơm ở đâu ra
Sau khi máy gặt đi qua, phần thân lúa nằm lại trên ruộng. Vụ sau thường nối ngay sau vụ trước, nên nông dân có rất ít thời gian để xử lý số rơm đó. Khi không có ai mua và không có chỗ chứa, cách nhanh nhất vẫn là đốt tại chỗ.
Ulstraw bắt đầu từ đúng chỗ đó: mua rơm ngay tại ruộng, ở vùng quanh xưởng tại xã Quý Lộc, Thanh Hóa. Với người bán, đây là một khoản thu cho thứ trước đây không đáng giá gì. Với Ulstraw, đây là nguyên liệu có sẵn ngay cạnh xưởng, không phải chở từ nơi khác về.
Rơm cũng là thứ người Việt quen thuộc hơn bất kỳ nguyên liệu nào khác. Nó gắn với bếp rơm, mái rạ và những mùa gặt của bao thế hệ. Anh Nguyễn Xuân Tài, người sáng lập Ulstraw, coi rơm là một phần của nền văn minh lúa nước, và muốn sợi rơm ấy tiếp tục có ích trong một hình dạng mới.
Rơm sau mùa gặt thường đi về đâu
Rơm chưa bao giờ là thứ vô dụng ở làng quê. Trước đây nó được phơi khô để đun bếp, lợp mái, lót chuồng và làm thức ăn cho trâu bò qua mùa đông. Nhưng bếp gas đã thay bếp rơm, máy cày đã thay con trâu, còn máy gặt để lại cả cánh đồng rơm chỉ trong vài ngày.
Những cách dùng rơm còn lại đến hôm nay đều có giới hạn riêng. Bảng dưới đây cho thấy vì sao phần lớn rơm sau mùa gặt vẫn chưa có chỗ đi.
| Cách xử lý | Cần có gì | Giới hạn |
|---|---|---|
| Làm thức ăn cho trâu bò | Nhà có chăn nuôi và chỗ chứa rơm khô | Số hộ nuôi trâu bò ít dần, trong khi rơm ra cả cánh đồng cùng một lúc |
| Trồng nấm rơm | Kỹ thuật, nhân công và chỗ ủ | Chỉ dùng được một phần rơm, và theo mùa |
| Cày vùi hoặc ủ làm phân | Thời gian chờ rơm phân hủy | Vụ sau nối ngay vụ trước, rơm thường chưa kịp hoai |
| Đốt ngoài đồng | Không cần gì | Khói bụi bay về khu dân cư, và một nguồn nguyên liệu bị mất |
Vì sao rơm vẫn bị đốt
Rơm bị đốt ngoài đồng không phải vì người nông dân muốn thế, mà vì nó chưa có đầu ra. Rơm nhẹ, cồng kềnh và rẻ, nên công gom và chở rơm về nhà nhiều khi còn đắt hơn chính giá trị của nó. Khi vụ sau đã cận kề, một que diêm là cách dọn ruộng nhanh nhất.
Khói từ những cánh đồng ấy không dừng lại ở bờ ruộng. Vào mùa gặt, khói rơm bay về các làng bên cạnh, phủ lên những con đường và có lúc trùm lên cả các thành phố gần vùng lúa. Chính quyền nhiều địa phương vẫn thường xuyên khuyến cáo người dân không đốt rơm, nhưng lời khuyên chỉ đi được nửa chặng đường nếu rơm vẫn không có ai mua.
Ulstraw nhìn vấn đề từ phía còn lại: thay vì chỉ bảo người dân đừng đốt, hãy cho rơm một người mua. Khi rơm có giá, việc thu gom tự khắc trở nên đáng làm.
Vì sao lại là mồi lửa
Rơm khô bắt lửa nhanh, đó là lý do người ta vẫn dùng rơm để nhóm bếp từ xưa tới nay. Vấn đề của rơm rời là cồng kềnh, nhiều bụi và cháy hết quá nhanh: một nắm rơm bùng lên rồi tắt trước khi than kịp bén.
Nghiền nhỏ, trộn cùng sáp nến rồi ép chặt thành viên giải quyết cả ba việc đó cùng lúc. Kết quả là một sản phẩm nhỏ gọn, giữ được lâu, dễ mang theo và làm thật tốt một việc: giúp than hoặc củi bén lửa.
Rơm cũng không phải lựa chọn đầu tiên. Trước khi dừng lại ở rơm, người sáng lập Ulstraw đã thử mùn cưa, trấu, vỏ lạc và nhiều phụ phẩm khác, như Tuổi Trẻ ghi lại. Rơm thắng vì nó vừa cháy tốt vừa là thứ đang bị bỏ phí nhiều nhất ngay quanh xưởng. Phía sau sự đơn giản đó là một dây chuyền do chính người sáng lập, một kỹ sư cơ khí, tự thiết kế.
Bốn công đoạn, làm gần nơi thu gom
Rơm được thu mua sau mùa gặt, phơi và phân loại gần vùng nguyên liệu, rồi nghiền, trộn cùng sáp nến và ép thành viên, cuối cùng đóng hộp 50 viên. Ảnh của từng công đoạn nằm trên trang giới thiệu Ulstraw, còn từng bước tại xưởng được kể trong bài mồi than từ rơm được làm như thế nào.
Việc giữ các công đoạn ở gần nhau vừa cắt được chi phí vận chuyển, vừa tạo ra công việc bán thời gian cho người dân quanh xưởng, phần lớn vào giai đoạn sau vụ gặt khi việc đồng áng đã vãn. Người bán rơm và người làm ở xưởng nhiều khi là hàng xóm của nhau.
Tác động bắt đầu từ một đầu ra cho rơm
Mỗi hộp mồi lửa bán ra là một phần rơm được thu mua thay vì bị đốt, và một khoản thu thêm cho người bán rơm sau vụ gặt. Khi rơm có người mua đều đặn, người nông dân có lý do để gom rơm lại thay vì châm lửa.
Ulstraw bắt đầu từ những cánh đồng quanh xưởng ở Thanh Hóa, với mục tiêu đưa sợi rơm Việt Nam đến bếp nướng trong nước và ra thị trường thế giới. Chặng tiếp theo, như anh Tài chia sẻ với báo chí, là một mô hình hợp tác xã cùng bà con và một nhà máy ngay tại địa phương, để rơm được thu mua và chế biến ngay nơi nó sinh ra.
Bắt đầu từ bếp nướng nhà bạn
Ulstraw tin rằng một sản phẩm xanh phải là một sản phẩm tốt trước đã. Viên mồi bắt lửa nhanh, cháy ổn định 7-10 phút, không hóa chất độc hại và gọn trong balo, nên bạn chọn nó vì nó tiện, còn rơm sau mùa gặt có thêm một đầu ra. Cách dùng nằm trong bài mồi nhóm lửa từ rơm là gì.
Nếu bạn muốn thử, hộp 50 viên giá 99.000 ₫ và đặt được trong form đặt hàng, trả tiền khi nhận hàng.
- cháy ổn định mỗi viên
- 7-10 phút
- cho một lần nhóm bếp
- 1-2 viên
- trong mỗi hộp
- 50 viên
Mồi than Ulstraw
Hộp 50 viên, 99.000 ₫
- Mỗi viên cháy ổn định 7-10 phút, 1-2 viên cho một lần nhóm bếp.
- Miễn phí giao hàng từ 2 hộp, trả tiền khi nhận.